ΑΙΜΟΜΙΚΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΕΣ

Βιβλίο-Πρόταση: Βυζάντιο. Τα ερωτικά εγκλήματα και οι τιμωρίες τους, έκδ. Περίπλους, Αθήνα, 2003.

«...αδελφού θυγατρί συνουσίαζεν»...

Από τον Ηράκλειο, στον «άτακτο» Ανδρόνικο Α΄ Κομνηνό

Στην αυτοκρατορική αυλή, οι αιμομικτικές σχέσεις κάθε άλλο παρά σπάνιζαν.
Η σύναψη τέτοιων σχέσεων με τη μορφή της γαμικής συμβίωσης εξυπηρετούσε τις πολιτικές φιλοδοξίες των αιμομικτών.
Άλλες φορές ο λόγος ήταν καθαρά το ερωτικό πάθος, το οποίο υπερνικούσε τα εμπόδια.
Όταν ο πατριάρχης Σέργιος προσπάθησε να εμποδίσει το γάμο του αυτοκράτορα Ηρακλείου με την ανιψιά του (από την αδερφή του) Μαρτίνα, με την οποία διατηρούσε από πριν αιμομικτικές σχέσεις, η σθεναρή αντίδραση του αργότερα κάμφθηκε και αναγκάστηκε να στέψει τη Μαρτίνα αυτοκράτειρα.
Οι πολίτες όμως της Κωνσταντινούπολης, γνωρίζοντας την παρανομία που διαπράχθηκε με τη συναίνεση τελικά της Εκκλησίας, αντέδρασαν έντονα και στον Ιππόδρομο λοιδόρησαν το αυτοκρατορικό ζεύγος.
Μάλιστα, τα δύο πρώτα παιδιά από αυτό το γάμο, που κράτησε πάνω από τριάντα χρόνια, γεννήθηκαν με σωματικές παραμορφώσεις:

«...ο γε προς πράξιν άθεσμον και ην Ρωμαίων απαγορεύουσι νόμοι ιδών, το προς την ανεψιάν Μαρτίναν ησπάσατο κήδος. Θυγάτηρ αύτη Μαρίας της αυτού ετύγχανεν αδελφής, πατρός δε Μαρτίνου, ον Μαρία προ Ευτροπίου γαμέτην εκέκτητο. Και δε δύο υιείς εξ αυτής τίκτει, ων τον μεν Φλάυιον, τον δε Θεοδόσιον προοηγόρευσεν. Η δίκη δε εθριάμβευε το αθέμιτον, και του μεν πρεσβυτέρου πιαρειμένον εδείκνυ τον αυχενα ως μηδ΄ ετέρωθι επιστρέψεσθαι οίον τε είναι, του δ΄ αυ νεωτέρου την ακουστικήν αψήρητο αίσθησιν και κωφόν ήδη απέφαινεν. Διήλεχον δε αυτού μάλιστα το άσεμνον συνοικέσιον επί ταις ιππικαίς αμίλλαις και οι του πράσινου δημόται χρώματος, συνήνουν τε επί ταύτη και συνέπραττον. Σέργιος δε των Βυζαντίων ιεράρχης γράμμασιν αυτός λιπαρής εγκείμενος ενουθέτει τω προς τω γύναιον τούτο κοινωνίαν ανήνασθαι. Ο δε αυτώ απελογείτο ως “ευ μεν έχει τα παρά σοι λεγόμενα: ο γαρ χρέος ως αρχιερεί και φίλω, ήδη εποδέδωκας· εφ΄ ημίν δε το λοιπόν κείσεται τα της πράξεως”.» (Nicephori Opuscula Historica, έκδ. C. de Boor, Λειψία 1880, σελ. 14).

Ο αδερφός του αυτοκράτορα αντιδρώντας στον αθέμιτο γάμο, έλεγε χαρακτηριστικά, όταν ο Ηράκλειος πήρε τη Μαρτίνα μαζί του στις εκστρατείες: «Θέλει να έχει την αμαρτία του διαρκώς μπροστά στα μάτια του». (Nicephori Opuscula Historica, έκδ. C. de Boor, Λειψία 1880, σελ. 23).


Με το δεύτερο γάμο του ο αυτοκράτορας Ηράκλειος (αριστερά στο εικονιζόμενο νόμισμα της εποχής) «νομιμοποίησε» τη μακρά αιμομικτική του σχέση με τη Μαρτίνα (δεξιά), τη δεκατετράχρονη κόρη της αδελφής του.
Μαζί της απόκτησε περίπου δέκα παιδιά, ορισμένα εκ των οποίων υπέφεραν από διάφορες σωματικές αναπηρίες.

(Βλ. Σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στο Βυζάντιο.)

Ο Ηράκλειος είχε ένα ανατομικό πρόβλημα στην ουρήθρα· είχε έναν επισπαδία, που σημαίνει, ότι είναι αλλού το στόμιο της κύστης αντί να είναι εμπρός είναι δηλαδή στη ράχη του πέους.

Έτσι πολλοί έλεγαν, ότι αυτό, ήταν η θεία τιμωρία για τα ανόσια που έκανε.

Μιά άλλη ερωτική σχέση, αυτή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ΄ του Μονομάχου με τη Σκλήραινα, ήταν αιμομικτική σχέση αφού η Σκλήραινα ήταν ανιψιά του.
Η σχέση τους ήταν συνάμα σχέση πορνείας, γιατί ο αυτοκράτορας ήταν ήδη παντρεμένος με την κατά πολύ μεγαλύτερή του βασίλισσα Ζωή, η οποία τελικά συναίνεσε στην παράνομη αυτή τριγωνική ερωτική συμβίωση:

«Αλλ΄ ο γε αυτοκράτωρ ουδ΄ εν αυτή τη προς την βασιλείαν εισόδω της γυναικός επιλέληστο, αλλά τοις μεν αισθητοίς όμμασι την βασιλίδα τεθέαται, την δε εκείνης μορφήν (εννοεί τη Ζωή) τοις από της ψυχής συνήθρει και συνελάμβανε, και την μεν ηγκάλιστο, την δε εγκόλπιον είχεν εν τη ψυχή...» (Ψελλός, σελ. 142).

Μωσαϊκό από την Αγία Σοφία με τον Κωνσταντίνο Θ΄ τον Μονομάχο και τη νόμιμη σύζυγό του, αυτοκράτειρα Ζωή, εκατέρωθεν του Ιησού.
(Το τρίτο πρόσωπο του ερωτικού τριγώνου, η ανιψιά του αυτοκράτορα, Σκλήραινα, δεν εικονίζεται).

Ένας άλλος αυτοκράτορας, ο Μανουήλ Α΄ ο Κομνηνός διατηρούσε επίσης αιμομικτικές σχέσεις με μια ανιψιά του, που ήταν κόρη του αδερφού του. Άν και νιόπαντρος, την άφησε πολλές φορές έγκυο χωρίς συγχρόνως να παραμελεί τις άλλες μαιτρέσσες, στις οποίες προσέφερε τις ίδιες υπηρεσίες.



Ο Μανουήλ A΄ Κομνηνός
είχε σχέσεις με την κόρη του αδελφού του.





Ο εξάδερφός του, ο «άτακτος» Ανδρόνικος, που αργότερα θα γίνει αυτοκράτορας, απήγαγε τη νεότερη αδερφή της ανιψιάς τού Μανουήλ, που ήταν και δική του ανιψιά, και μάλιστα απέκτησε μ΄ αυτήν ένα παιδί.
Η κόρη παραπονέθηκε στο θείο της Μανουήλ, που θέλησε να επιπλήξει αυστηρά τον «άτιμο διαφθορέα». Τότε ο Ανδρόνικος απάντησε, ότι δεν είχε με την κοπέλα παρά συγγένεια 3^ου βαθμού και άρα ήταν λιγότερο επιλήψιμη η πράξη του από του εξαδέρφου του Μανουήλ, ο οποίος δε δίστασε να διακορεύσει την κόρη του αδερφού του.
Είπε χαρακτηριστικά, ότι ως Βυζαντινός πολίτης, απλώς ακολούθησε το παράδειγμα του αυτοκράτορά του · έτσι κι αλλιώς στο ίδιο εργαστήρι όλα τα αγγεία κατασκευάζονται από τον ίδιο πηλό!

«Και τοις επιτιμώσιν Ανδρονίκω δια το της συνουσίας αθέμιτον η αφ΄ εστίας μίμησις πρόχειρος εις απόλογον ην, και χαριεντιζόμενος ανθυπέφερεν ως φιλεί το αρχόμενον εξομοιούσθαι τω άρχοντι και τα της αυτής ομοστοιχεί και συνάδει ως κεραμείας, εις τον εξάδελφον αποσκώπτων ταύτα και βασιλέα τον Μανουήλ ως ομοιοπαθέσιν υποκύπτοντα πάθεσιν ή γουν και χείροσιν αλισκόμενον, είπερ ο μεν αδελφού θυγατρί συνουσίαζεν, ο δ΄ Ανδρόνικος εξαδέλφου παιδί συγκατέκειτο.» (Νικήτας Χωνιάτης, σελ. 104, βλ. και Gerard Walter, H καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα, 1999, σελ. 194).

Ο αιμομίκτης, υπέρωρος την ηλικίαν, ρικνός και χαλαρός -σύμφωνα με την περιγραφή του Νικήτα Χωνιάτη- Ανδρόνικος, συγκατακλινόταν και παραγκαλιζόταν την ορθοτίτθιον νεανίδα, την ροδοδάκτυλον και δρόσον έρωτος στάζουσαν

Ο Ανδρόνικος μεταβαίνοντας στις μακρινές επαρχίες του Βυζαντίου συνέχισε να συνάπτει αιμομικτικές σχέσεις. Πρώτα με μιά νύφη του αυτοκράτορα, κατόπιν με κάποια εξαδέρφη. Και όταν αργότερα ανήλθε στον αυτοκρατορικό θρόνο, παντρεύτηκε τη μόλις εντεκάχρονη αρραβωνιαστικιά του ανιψιού του, Αλεξίου Β΄ του Κομνηνού, γιού του Μανουήλ Α΄ του Κομνηνού, τον οποίο κατάφερε να διώξει από το βασιλικό θρόνο.

«...και ουκ ησχύνετο Κρονίων απόζων ανεψιού γυναικί μιλτοπαρήω και τρυφερά και μήπω το ενδέκατον έτος, εξηνυκυία μέλλων αθεμίτως συγκατακλίνεσθαι και παραγκαλίζεσθαί ο πέπων την ομφακίζουσαν, ο υπέρωρος την ηλικίαν την ορθοτίτθιον νεανίδα, ο ρικνός και χαλαρός την ροδοδάκτυλον και δρόσον έρωτος στάζουσαν.» (Νικήτας Χωνιάτης, σελ. 138-142.)

Γιώργος Δ. Καούρας

Σημείωση

Ο κ. Γιώργος Καούρας σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Ασχολείται με την έρευνα της Ιστορίας του Βυζαντινού Δικαίου. Το παραπάνω άρθρο αποτελείται από αποσπάσματα από το βιβλίο του:

Βυζάντιο. Τα ερωτικά εγκλήματα και οι τιμωρίες τους,
έκδ. Περίπλους, Αθήνα, 2003.

Ο τίτλος, οι εικόνες και οι υπότιτλοι είναι της «Ελεύθερης Έρευνας».
Διαβάστε επίσης:

Σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στο Βυζάντιο

Οι δυό γάμοι βυζαντινού αυτοκράτορα με άνδρες

Αποσπάσματα από το «περί ακολασίας» κεφάλαιο του Ιωάννη Στοβαίου.

α. Αντισθένους:
«Αντισθένης έλεγεν τας μη κατά θύραν εισιούσας ηδονάς αναγκαίον μη κατά θύραν πάλιν εξιέναι•δεήσει ουν τμηθήναι ή ελλεβορισθήναι».
(Ο Αντισθένης έλεγε πως οι ηδονές που δεν μπαίνουν από την πόρτα, κατ’ανάγκην και δεν βγαίνουν από την πόρτα. Θα απαιτηθεί,λοιπόν, να γίνει χειρουργική επέμβαση, για να κοπούν, ή να δοθεί το φάρμακο που δίνεται για την θεραπεία της τρέλας).

β. Διογένους:
«Διογένης έλεγεν των οίκων ένθα πλείστη τροφή πολλούς μυς είναι και γαλάς•και δη σώματα τα πολλήν τροφήν δεχόμενα και νόσους ίσας εφέλκεσθαι».
(Ο Διογένης έλεγε πως, όπως στα σπίτια,όπου υπάρχουν πολλά τρόφιμα, βρίσκονται πολλά ποντίκια και γάτες, έτσι και τα σώματα, που δέχονται πολλή τροφή, προσελκύουν ισάριθμες αρρώστιες).

γ. Διογένους:
«Διογένης προς τινα νέον περιττώς καλλωπιζόμενον «ει μεν προς άνδρας,ατυχείς»είπεν«ει δε προς γυναίκας,αδικείς».
(Ο Διογένης έλεγε προς ένα νέο που καλλωπιζόταν περίσσια: «Ως προς τον ανδρισμό, δεν πέτυχες • ως προς την θηλυκότητα, αδικείς το γυναικείο φύλο).

δ. Μουσωνίου (Δάσκαλος του Επίκτητου):
«Αρχή του μη κατοκνείν τα ασχήμονα [πράττειν] το μη κατοκνείν τα ασχήμονα λέγειν».
(Αφετηρία να μη διστάζει κανείς να κάνει απρέπειες είναι το να μη διστάζει να λέει απρέπειες).

ε. Σωκράτους:
«Σωκράτης έφη τους μοιχούς όμοιον τι ποιείν τοις μη βουλομένοις εκ των απορρεουσών πίνειν,αλλ’εκ του ύδατος του εν τω βάθει χείρονος υπάρχοντος».
(Ο Σωκράτης είπε ότι οι μοιχοί μοιάζουν να κάνουν περίπου όπως εκείνοι που δεν τους αρέσει να πίνουν τρεχούμενο νερό, αλλά από το χειρότερο, εκείνο που βρίσκεται στο βάθος).

στ. Δημοκρίτου:
«Ένιοι πολίων μεν δεσπόζουσι,γυναιξί δε δουλεύουσι».
(Μερικοί, ενώ κυβερνούν πολιτείες, είναι δούλοι των γυναικών).

ζ. Ευσεβίου:
«Γαστριμαργίη σώμα πιαίνει,αλογίην αείρει,ψυχής δε το κάλλιστον λογισμόν κοιμίζει».
(Η γαστριμαργία παχαίνει το σώμα, προκαλεί αδιαφορία και αποκοιμίζει τον κάλλιστο λογισμό της ψυχής).

η. Ευσεβίου:
«Ψυχή σώμα ανθρώπου έδοσαν οι θεοί,ώστε τη ψυχή το σώμα υπηρετέεσθαι,οι δε πολλοί το έμπαλιν ποιέουσι,σώματι προς πάντα και ες μούνα τα εκείνου υπουργήματα το κρέσσον τω χείρονι και θνητώ αθάνατον ψυχήν καταδουλεύμενοι».
(Οι θεοί έδωσαν στην ψυχή του ανθρώπου το σώμα, ώστε το σώμα να υπηρετείται χάριν της ψυχής. Οι πιο πολλοί κάνουν το αντίθετο, υποδουλώνουν δηλαδή την ανώτερη και αθάνατη ψυχή σε όλες τις μεγάλες και τις μικρές ανάγκες του κατώτερου και θνητού σώματος).

θ. Κλεάνθους:
«Όστις επιθυμών ανέχετ’αισχρού πράγματος,ούτος ποιήσει τούτ’εάν καιρόν λάβη».
(Όποιος ανέχεται να επιθυμεί κάτι αισχρό, αυτός,αν βρει ευκαιρία, θα το κάνει).

ι. Διογένους:
«Διογένης ουδέν ευωνότερον είναι μοιχού διωρίζετο την ψυχήν των δραχμής ωνίων προϊεμένου».
(Ο Διογένης προσδιόριζε ότι δεν υπάρχει φτηνότερο πράγμα από τον μοιχό, που προτιμάει από την ζωή του ψώνια μιας δραχμής).

κ. Διογένους:
«Διογένης «παρά μεν των θεών»φησίν«υγίειαν εύχονται•πάντα δε οι πλείστοι ταναντία τη υγιεία πράττουσιν».
(Ο Διογένης έλεγε:«Από τους θεούς ζητούν υγεία, ενώ οι περισσότεροι κάνουν όλα τα αντίθετα στην υγεία»).


λ. Σωκράτους:
«Ούτε πυρ ιματίω περιστείλαι δυνατόν ούτε αισχρόν αμάρτημα χρόνω».
(Δεν είναι δυνατόν ούτε τη φωτιά να σβήσεις με το ρούχο σου ούτε με τον χρόνο τα αισχρά αμαρτήματα). 

μ. Σωκράτους:
«Το μεν πυρ ο άνεμος,τον δε έρωτα η συνήθεια εκκαίει».
(Την φωτιά την συνδαυλίζει ο άνεμος και τον έρωτα η συνήθεια).

ν. Από τα έργα του Σερήνου:
«Διογένης κατεγέλα των τα μεν ταμιεία κατασημαινομένων μοχλοίς και κλεισί και σημάντροις,το δε σώμα το αυτών πολλαίς θυρίσι και θύραις ανοιγόντων διά τε στόματος και αιδοίων και ώτων και οφθαλμών».
(Ο Διογένης περιγελούσε αυτούς που ασφάλιζαν τα χρηματοκιβώτια με μοχλούς, κλειδιά και κουδούνια,ε νώ το σώμα τους το άνοιγαν με πολλές πόρτες και πορτάκια, όπως το στόμα, τα αιδοία, τα μάτια ή τα αυτιά).

ξ. Πλουτάρχου από το «κατά της ηδονής»:
«Μη τις προδότας επαινεί;τοιούτον εστί η ηδονή,προδίδωσι τα της αρετής.μη τις βασανιστάς;τοιούτον εστί το ήδεσθαι,βασανίζει τα της σωφροσύνης.μη τις φιλαργυρίαν;απλήρωτον εστί εκάτερον.τί τηλικούτω χαίρομεν θηρίω,ο κολακεύον ημάς αναλίσκει;».
(Μήπως κανείς επαινεί τους προδότες; Τέτοιο πράγμα είναι η ηδονή, προδίδει την αρετή. Μήπως επαινεί κανείς τους βασανιστές; Τέτοια είναι η ηδονή, βασανίζει την σωφροσύνη. Μήπως την φιλαργυρία; Είναι κι αυτό απίστευτο, πώς μπορούμε να χαιρόμαστε για ένα θηρίο που μας εξουθενώνει κολακεύοντάς μας;).

ο. Πλουτάρχου από το «κατά της ηδονής»:
«Τί δ’ου πάντων ορώντων ακρατεύεις,αλλά και σαυτόν αιδούμενος φεύγεις νυκτί και σκότω τοις αμαρτύροις πιστεύων την ύβριν;ουδείς γαρ των καλών έργων σκότος προβάλλει το φως αυτοίς μαρτυρείν αισχυνόμενος,αλλ’όλον άμα τον κόσμον ήλιον γενέσθαι προς α κατορθοί βούλοιτ’αν•άπασα δε κακία οράσθαι γυμνή φυλάττεται σκέπην προβαλλομένη τα πάθη…».
(Γιατί δεν ακολασταίνεις μπροστά στα μάτια όλων, αλλά ντρέπεσαι και τον ίδιο τον εαυτό σου και καταφεύγεις στο σκοτάδι της νύχτας κι εμπιστεύεσαι την ακολασία σου στην απουσία μαρτύρων; Κανένας τα καλά έργα του δεν τα ρίχνει στο σκοτάδι από ντροπή, μήπως τα δει το φως και τα μαρτυρήσει, αλλά θα ήθελε όλος ο κόσμος να γινόταν ήλιος, για να δει τα κατορθώματά του. Και μόνο η κακία φυλάγεται, για να μη την δουν γυμνή και σκεπάζεται με τα πάθη).

π. Κάτωνος πρεσβυτέρου:
«Κάτων ο πρεσβύτερος της πολυτελείας καθαπτόμενος είπεν ως χαλεπόν εστί λέγειν προς γαστέρα ώτα μη έχουσαν».
(Ο Κάτων ο πρεσβύτερος κατηγορώντας την πολυτέλεια είπε πως είναι δύσκολο να μιλήσεις σε κοιλιά που δεν έχει αυτιά).

ρ. Δημοκρίτου:
«Ημερήσιοι ύπνοι σώματος όχλησιν ή ψυχής αδημοσύνην ή αργίην ή απαιδευσίην σημαίνουσιν».
(Το να κοιμάται κανείς την ημέρα σημαίνει:  αδιαθεσία του σώματος ή αγωνία της ψυχής ή τεμπελιά ή αμορφωσιά).

σ. Από τα «Απομνημονεύματα» του Επικτήτου:
«Των ηδέων τα σπανιώτατα γιγνόμενα μάλιστα τέρπει».
(Οι απολαύσεις που τις δοκιμάζουμε σπάνια μάς τέρπουν πιο πολύ).

τ. Από τα «Απομνημονεύματα» του Επικτήτου:
«Εν Ρώμη αι γυναίκες μετά χείρας έχουσι την Πλάτωνος πολιτείαν,ότι κοινάς αξιοί είναι τας γυναίκας,τοις γαρ ρήμασι προσέχουσι τον νουν,ου τη διανοία τανδρός,ότι ου γαμείν κελεύων και συνοικείν ένα μια είτα κοινάς είναι βούλεται τας γυναίκας,αλλ’εξαιρών τον τοιούτον γάμον και άλλο τι είδος γάμου εισφέρων.και το όλον οι άνθρωποι χαίρουσιν απολογίας τοις εαυτών αμαρτήμασι ορίζοντες…».
(Στην Ρώμη οι γυναίκες έχουν στα χέρια τους την «Πολιτεία» του Πλάτωνος, επειδή ο Πλάτων θεωρεί σωστό οι γυναίκες να είναι κοινές. Προσέχουν στα λόγια και όχι στο νόημα του Πλάτωνος, ο οποίος δεν διδάσκει να παντρεύεται και να συνοικεί με μια ο καθένας και κατόπιν να έχουν κοινές τις γυναίκες, αλλά αποκλείει τον τέτοιου είδους γάμο και εισηγείται ένα άλλο είδος.
Γενικά οι άνθρωποι χαίρονται εφευρίσκοντας δικαιολογίες για τα σφάλματά τους).

υ. Από τα «Απομνημονεύματα» του Επίκτητου:
«Ει τις υπερβάλλοι το μέτριον,τα επιτερπέστατα ατερπέστατα αν γένοιτο».
(Όποιος υπερβάλλει το μέτρο, τα πιο ευχάριστα καταντούν γι’αυτόν τα πλέον δυσάρεστα).

(Πηγή:«Περί ακολασίας» από το «Ανθολόγιον» του Ιωάννη Στοβαίου).

Βιβλίο-Πρόταση: ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΙΧΑΝ ΤΗΝ ΠΛΑΚΑ ΤΟΥΣ

Η αρχαιότητα με «ανατρεπτική» ματιά και ανθρώπινη διάσταση.

Απλό, λιτό και ευχάριστο βιβλίο, χωρίς να απομακρύνεται από την ιστορική βάση των γεγονότων, κρατά έντονο το ενδιαφέρον εώς το τέλος.

Διασκεδαστικό και επιμορφωτικό.Σε κερδίζει αμέσως.

Συγχαρητήρια στο συγγραφέα του για την υπέροχη δουλειά!

Σας το συνιστώ ανεπιφύλακτα !!!

Οι περισσότεροι σχηματίσαμε τη γνώμη ότι οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς ήταν κάποιοι ..... ΔΙΑΒΑΖΕ Ο ΜΑΡΞ ΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ; ...
Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους - Από την κλειδαρότρυπα της ιστορίας.
Σελίδες:  218    κόστος 5,90€  (πάμφθηνο), υπότιτλος του βιβλίου:
«Ευτράπελες ιστορίες από αρχαίους συγγραφείς και ανθολόγους»

[...] Οι περισσότεροι σχηματίσαμε τη γνώμη ότι οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς ήταν κάποιοι σκουριασμένοι δάσκαλοι, αγέλαστοι και σκουντούφληδες και η αρχαία Ελλάδα ένας πληκτικός τόπος γεμάτος ρητά και γενικές απόλυτες.      Στην πραγματικότητα όμως, ολόκληρη την αρχαία ελληνική γραμματεία τη διαπερνά και τη γεμίζει ένα ιλαρό φως.

Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν άνθρωποι εύθυμοι, φιλόγελοι, που χαίρονταν τη ζωή, σαν γνήσια παιδιά της φύσης, με την οποία ήταν στενά δεμένοι. 

 Θεωρούσαν πως η ηδονή (με την αρχική έννοια του όρου, δηλαδή: η γλύκα της ζωής), η χαρά και το γέλιο, μας απαλλάσουν από το φόβο, κάνουν καλό στην υγεία μας και παρατείνουν τη ζωή μας [...]

Περιλαμβάνονται:

Ιστορίες από τον Ηρόδοτο
Δυο λόγια για τον Ηρόδοτο
Ηδονοβλεψίας με το ζόρι
Το σανδάλι της Ροδώπιδας
Ο αρχιτέκτονας του Φαραώ και ο παμπόνηρος γιος του
Η ματαιοδοξία του Εκαταίου
Η πεισματάρα καλοτυχία του Πολυκράτη
Ο πολύπλαγκτος γιατρός Δημοκήδης
Ένας κάλπικος εξερευνητής
Αριστέας ο Προκονήσιος, πήγε πράγματι ώς τη Σιβηρία;
Ανάχαρσις, ένας Σκύθης σοφός
Η κρίση της Μιλήτου και οι Πάριοι εμπειρογνώμονες
Κάποιοι πονόψυχοι φονιάδες
Οι καρφίτσες των χιτώνων των Ατθίδων
Οι νόμιμες διγαμίες των Σπαρτιατών και οι συνέπειές τους
Χρωστάμε τη Δημοκρατία σε έναν αδιόρθωτο γλεντζέ
Πώς έστελναν οι αρχαίοι κρυπτογραφικά μηνύματα

Ιστορίες από τον Λουκιανό
Δυο λόγια για τον Λουκιανό
Ο Λουκιανός και ο απατεώνας
Δημώναξ
Περεγρίνος ο Πρωτεύς
Τίμων ο Μισάνθρωπος
Πώς ο Τόξαρις απολύμανε την Αθήνα
Ένα συμπόσιο με κακό τέλος
Διάλογος Επικούρειου και Στωικού, προβληματίζει τους θεούς
Η μεταμόρφωση του Λούκιου

Ιστορίες από τον Διογένη τον Λαέρτιο
Δυο λόγια για τον Διογένη τον Λαέρτιο
Βίας ο Πριηνεύς και οι ασεβείς
Ο πενηνταεφτάχρονος ύπνος του Επιμενίδη
Ο Ηράκλειτος και οι νέοι
Δημόκριτος, ο γελαστός φιλόσοφος
Σωκράτης, αυτός ο άγνωστος
Διογένης ο Κύων
Λύχνου σβεσθέντος πάσα γυνή Λαΐς
Επίκουρος, ο συκοφαντημένος ελευθερωτής από τον φόβο
Στίλπων και Θεόδωρος
Κράτης ο θυρεπανοίκτης και Ιππαρχία

Ιστορίες από τον Πλούταρχο
Δυο λόγια για τον Πλούταρχο
Η Λάμια και η σολομώντεια δίκη
Οι τολμηρές αμφιέσεις των Σπαρτιατισσών
Τα φαιδρά και ανεύθυνα καμώματα του Αλκιβιάδη
Η πειθώ του Περικλή
Ασπασία η μούσα του Περικλή
Η Τελέσιλλα και οι γυναίκες του Άργους
Η τρυφηλή ζωή των Συβαριτών
Οι γερανοί του Ίβυκου
Αντίγονος, ένας Κύκλωπας με χιούμορ

Ιστορίες από τον Κλαύδιο Αιλιανό
Δυο λόγια για τον Κλαύδιο Αιλιανό
Μια άλλη Ασπασία, η Μιλτώ από τη Φώκαια
Πώς δεν προσκύνησε ο Ισμηνίας
Επαμεινώνδας ο αδιάφθορος
Ο Κροτωνιάτης Μίλων και ο Τίτορμος
Η μη θεραπεία των Τροιζηνίων

Ιστορίες από άλλους συγγραφείς
Από τον Διόδωρο τον Σικελιώτη
Ο Διονύσιος και ο Φιλόξενος ο Κυθήριος
Από τον Φλάβιο Ιώσηπο
Οι βλαβερές συνέπειες της θρησκοληψίας
Από τον Φιλόστρατο
Απολλώνιος, ένας ιλαρός προφήτης
Απάνθισμα διαφόρων
Ευτράπελες ιστορίες από τους Ολυμπιακούς Αγώνες