Ένας μοναχός του πνεύματος

Δεν ήξερα πώς το καταφέρνει και τον ρώτησα.
Μου είπε πως απλά γράφει ελεύθερα. Κάθεται στο γραφείο του και ξεκινάει. Χωρίς να ξέρει τι διαδρομή θα ακολουθήσει ή πού θα καταλήξει. Μου είπε πως δεν τον ενδιέφερε καθόλου αυτό, δεν τον απασχολούσε. «Σιγά μην ξινίσουν τα κρασιά» ήταν η ακριβής φράση του. Και πώς γίνεται αυτό; τον ρώτησα. «Αφήνω την έμπνευση να γίνει ποταμός κι εγώ απλά ακολουθώ τη ροή.»

Δύο φορές που είχε χρησιμοποιήσει τη λέξη «απλά». Όμως πόσο «απλά» μπορεί κανείς να αφεθεί, έτσι, «απλά», να παρασυρθεί χωρίς να έχει ιδέα πού θα καταλήξει; Ωστόσο, είχε λογική, θα μπορούσε να δουλέψει, να γράφεις δηλαδή με άδειο κεφάλι, χωρίς να σκέφτεσαι το μετά. Και, κυρίως, χωρίς να σκέφτεσαι το πριν. Γιατί όταν αρχίζεις και σκέφτεσαι το πριν, το ασύλληπτο εύρος του τι έχει προηγηθεί, αυτή την ατέλειωτη θάλασσα από επιτεύγματα και ονόματα, και πάλι ονόματα, μυριάδες αμέτρητα ονόματα, όπως τ’ αστέρια του ουρανού, γίγαντες του πνεύματος που εκ των πραγμάτων θα σκίαζαν τα πάντα με το εκτόπισμά τους, πόσο μάλλον κάποιον άπειρο συγγραφέα που επιχειρεί τα πρώτα του δειλά βήματα, τότε είναι αναπόφευκτο να κυριευτείς από όλα αυτά τα άσχημα αισθήματα που αρπάζουν την ελεύθερη θέληση, και εγκλωβίζουν τον αυθορμητισμό που θα έβγαζε μια καλλιτεχνική ψυχή για να εκφραστεί αν το κεφάλι ήταν άδειο.

Πρόβλημα πρώτο λοιπόν, που προέκυπτε: Πώς αδειάζει κανείς το κεφάλι του από όλα αυτά; Πώς απαγκιστρώνεται από ό,τι έχει διαβάσει ως εκείνη τη στιγμή και τα βάζει στην άκρη; Αφήνοντάς το ελεύθερο να κυλήσει σαν ποταμός και να σε πάει όπου θέλει αυτό;

Δεύτερο πρόβλημα που προέκυπτε: Και πες πως έχεις καταφέρει και έχεις αδειάσει από τα πάντα, πώς θα μπορείς να ξέρεις ότι προχωράς όπως πρέπει; Ότι γράφεις σωστά; Αν το κείμενο έχει δομή, ας πούμε; Ή αν βγάζει νόημα; Αν έχει λόγο ύπαρξης, αυτονομία, κάποια ιδιαιτερότητα, αν αξίζει να μη σχιστεί και να μην πεταχτεί στα σκουπίδια, αν, αν, αν… εκατομμύρια αν που ξεπηδούν από παντού και βομβαρδίζουν το μυαλό και που μπορεί πολύ εύκολα να μπλοκάρουν τελικά την έμπνευση. Γιατί δεν μπορείς, δεν γίνεται να γράφεις έχοντας μόνιμα το άγχος της σωστής συγγραφής. Και έτσι, επιλέγεις να κολυμπήσεις σε ήρεμα νερά, να ενταχθείς δηλαδή σε κανόνες και να πορεύεσαι σε πάγιες πεπατημένες και τακτικές, ώστε να εξαφανίσεις και το τελευταίο αν που θα απειλήσει την συγγραφική σου νηνεμία.

  Όμως αυτό είναι το χειρότερο που θα μπορούσες να κάνεις, αφού με αυτό τον τρόπο έχεις χάσει για δεύτερη φορά τον αυθορμητισμό που θα έβγαζε η ψυχή αν το κεφάλι ήταν άδειο. Επομένως, το πρόβλημα παραμένει: Πώς αδειάζει κανείς το μυαλό του; Ίσως, γεμίζοντας την καρδιά του, είπα. Όταν πρόκειται για συγγραφή, νους και καρδιά θα μπορούσαν να λειτουργήσουν με το να είναι μεγέθη αντιστρόφως ανάλογα. «Σωστά, έτσι θα μπορούσες να γράψεις ελεύθερα» μου είπε. «Όταν θα φτάσεις να μην σε ενδιαφέρει το αποτέλεσμα. Όταν δεν θα σε νοιάζει αν ο άλλος που σε διαβάζει βγάζει νόημα από τα γραφόμενά σου ή όχι. Μπορεί στην αρχή να μην βγαίνει νόημα ούτε καν σε σένα, όμως εσύ δεν σταματάς, προχωράς και όσο προχωράς τόσο η διαδικασία από την σύλληψη της ιδέας, της σκέψης, του συναισθήματος ως την αποτύπωσή του στο χαρτί ή στην οθόνη θα σχηματοποιείται από μόνη της, σχεδόν αυτόματα, χωρίς την ουσιαστική σου συμβολή. Θα το βλέπεις να συμβαίνει μπροστά στα μάτια σου κι ούτε καν θα συνειδητοποιείς πώς έφτασες ως εδώ. Γιατί αυτό είναι στην ουσία το κατόρθωμα της συγγραφής, το θαύμα της, το να φτάσεις ως εδώ.» Έτσι μου είπε.

Το σκέφτηκα. Μου φαινόταν λίγο τραβηγμένο. Όταν το ξανασκέφτηκα όμως, άρχισε να μου φαίνεται πως είχε λογική. Το κείμενο, σκέφτηκα, αν βγαίνει από την ψυχή, κάποια στιγμή αναπόφευκτα θα αποκτήσει τη δική του δύναμη, θα γίνει αυτόφωτο, αφού θα τραβά ενέργεια από τον ίδιο του τον πυρήνα και θα την εκπέμπει στο εξωτερικό περιβάλλον, χωρίς εσύ να καταβάλεις προσπάθεια ως προς αυτό, αφού πρόκειται για το φυσικό, αβίαστο επακόλουθο της προηγούμενης διαδικασίας, του να φτάσεις δηλαδή να αφεθείς στη ροή του. Χρειάζεται επομένως να του δείξεις εμπιστοσύνη. Να ξέρεις από μέσα σου και πέραν πάσης αμφιβολίας ότι μπορεί να βρει τον δρόμο μόνο του κι ότι θα το κάνει, ακόμα κι αν χρειάζεται να διασχίσει πυκνά και σκοτεινά δάση και απάτητα κακοτράχαλα μονοπάτια που δεν τα έχει δει ανθρώπου νους. Άρα, για να αφεθείς πρέπει πρώτα να εμπιστευτείς...

Αυτό όμως προϋποθέτει και κάτι άλλο. Να έχεις δείξει πρώτα εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, γιατί πώς θα εμπιστευτείς κάτι έξω από σένα αν δεν εμπιστεύεσαι πρώτα εσένα;... «Τώρα έφτασες στην καρδιά του ζητήματος» μου είπε. Από εκεί ξεκινούν όλα βέβαια, από σένα, το αν θα γράψεις και πώς, το τι δρόμο θα ακολουθήσεις, το αν θα αφεθείς ή θα φοβηθείς, αν τολμάς να ακολουθήσεις την έμπνευση, ακόμα και όταν γίνεται άγριος ποταμός, ακόμα κι όταν περνά μέσα από απάτητα δάση και απόκρημνα μοναχικά μονοπάτια ή θα κάνεις πίσω. Όμως δεν πρέπει να κάνεις πίσω. Πρέπει να συνεχίζεις να γράφεις. Κι όταν δεν ξέρεις τι να γράψεις, όταν βλέπεις ότι έχεις μπλοκάρει, τότε ξαναγράψε αυτά που έχεις γράψει ήδη, μέχρι να πάρεις φόρα και να ξεκινήσεις να γράφεις πάλι κάτι καινούργιο. Μόνο έτσι θα διατηρηθεί η ροή.» Έτσι μου είπε.

Πώς όμως μπορείς να γράψεις έτσι, με τόση αφοσίωση, απρόσκοπτα, όντας κοινωνικό ον και ενταγμένος μέσα σε κοινωνικούς πυρήνες και ιστούς; είπα. Γιατί, δεν είναι και ό,τι ευκολότερο να γράφεις όταν αυτή η ροή κινδυνεύει να διακοπεί ανά πάσα στιγμή από τον ανυποψίαστο περίγυρο που δεν έχει ιδέα σε ποιον κόσμο βρίσκεσαι κάθε φορά και ποιο μονοπάτι διασχίζεις, πράγμα που θα μπορούσε να σου κόψει τη ροή ακόμη και για μέρες, για εβδομάδες, ειδικά όταν επιχειρείς να γράψεις κάτι εκτενές και μεγάλο και επομένως απαιτητικό και δύσκολο.

Και πώς θα μπορούσε να είναι και αλλιώς, άλλωστε, αφού η έμπνευση είναι γυάλινη και σπάζει τόσο τραγικά εύκολα, σαν ποτήρι που γλιστρά από τα χέρια σου και σωριάζεται σε χιλιάδες κομματάκια στα πλακάκια της κουζίνας, με ένα αθώο πέρασμα του ανέμου, που ακούστηκε σαν παιδικό γελάκι ή σαν ενήλικο αστείο; Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ένα ποτήρι που δεν επανασυνδέεται. Ό,τι και να σκαρφιστείς, θα είναι υποκατάστατο, το αδιάτρητο ποτήρι της αρχικής σου έμπνευσης θα έχει καταστραφεί ανεπανόρθωτα, το πουλάκι θα έχει πετάξει μακριά και άντε να το ξαναπιάσεις...

Δηλαδή μου λες ότι ο μόνος τρόπος για να γράψεις αδιάσπαστα είναι να μονάσεις; Μα, αυτά είναι ουτοπίες, δεν γίνονται! «Γίνονται» μου είπε. «Αν δεν μπορείς να το κάνεις πραγματικά, κάνε το νοητά. Μπλόκαρε τα πάντα μακριά από την έμπνευσή σου. Εξοστράκισέ τα. Χρειάζεται εξάσκηση, όμως είναι κατορθωτό και πρέπει να γίνει. Μόνο έτσι θα διατηρήσεις το ποτήρι της έμπνευσης άθικτο. Γιατί χωρίς αυτό το ποτήρι, δεν έχεις τίποτα. Ο συγγραφέας χρειάζεται την έμπνευσή του, τον χώρο του και τον χρόνο του. Μόνο έτσι θα μπορέσει να παράγει έργο. Μόνο έτσι θα δημιουργήσει. Γιατί ο συγγραφέας είναι μοναχός. Ένας μοναχός του πνεύματος.» Έτσι μου είπε και ξαναχάθηκε μέσα στα μονοπάτια της έμπνευσής του.

Οδ. Ελύτης, Γέννεσις - Άξιον εστί

• Στην αρχή το φως και η ώρα η πρώτη
  που τα χείλη ακόμη στον πηλό
  δοκιμάζουν τα πράγματα του κόσμου
  Αίμα πράσινο και βολβοί στη γη χρυσοί
  Πανωραία στον ύπνο της άπλωσε και η θάλασσα
  γάζες αιθέρος τις αλεύκαντες
  κάτω απ’ τις χαρουπιές και τους μεγάλους όρθιους φοίνικες
  Εκεί μόνος αντίκρισα
  τον κόσμο
  κλαίγοντας γοερά
  Η ψυχή μου ζητούσε Σηματωρό και Κήρυκα
  Είδα τότε θυμάμαι
  τις τρεις Μαύρες Γυναίκες
  να σηκώνουν τα χέρια κατά την Ανατολή
  Χρυσωμένη τη ράχη τους και το νέφος που άφηναν
  λίγο λίγο σβήνοντας
  δεξιά και φυτά σχημάτων άλλων
  Ήταν ο ήλιος με τον άξονά του μέσα μου
  πολυάχτιδος όλος που καλούσε και αυτός
  αλήθεια πού ήμουνα
  Ο πολλούς αιώνες πριν
  Ο ακόμη χλωρός μες στη φωτιά
  Ο άκοπος απ’ τον ουρανό
  Ένιωσα ήρθε κι έσκυψε
  πάνω απ’ το λίκνο μου
  ίδια η μνήμη γινάμενη παρόν
  τη φωνή πήρε των δέντρων, των κυμάτων:
  «Εντολή σου» είπε «αυτός ο κόσμος
  και γραμμένος μες στα σπλάχνα σου είναι
  Διάβασε και προσπάθησε
  και πολέμησε» είπε
  «Ο καθείς και τα όπλα του» είπε
  Και τα χέρια του άπλωσε όπως κάνει
  νέος δόκιμος θεός για να πλάσει μαζί
  αλγηδόνα κι ευφροσύνη.
  Πρώτα σύρθηκαν με δύναμη
  και ψηλά πάνω από τα μπεντένια ξεκαρφώθηκαν πέφτοντας
  οι Εφτά Μπαλτάδες
  καταπώς η Καταιγίδα
  στο σημείο μηδέν όπου ευωδιάζει
  απαρχής πάλι ένα πουλί
  καθαρό παλιννοστούσε το αίμα
  και τα τέρατα έπαιρναν την όψη ανθρώπου
  Τόσο εύλογο το Ακατανόητο
  Ύστερα και οι άνεμοι όλοι της φαμίλιας μου έφτασαν
  τ’ αγόρια με τα φουσκωμένα μάγουλα
  και τις πράσινες πλατιές ουρές όμοια Γοργόνες
  και άλλοι γέροντες γνώριμοι παλαιοί
  οστρακόδερμοι γενειοφόροι
  Και το νέφος εχώρισαν στα δύο και αυτό πάλι στα τέσσερα
  και το λίγο που απόμεινε φύσηξαν και ξαπόστειλαν στο Βορρά
  Με πλατύ πάτησε πόδι στα νερά και αγέρωχος ο μέγας Κούλες
  Η γραμμή του ορίζοντα έλαμψε
  ορατή και πυκνή και αδιαπέραστη
  
  Αυτός ο πρώτος ύμνος.
  
  Και αυτός αλήθεια που ήμουνα
  Ο πολλούς αιώνες πριν
  Ο ακόμη χλωρός μες στη φωτιά
  Ο Αχειροποίητος
  με το δάχτυλο έσυρε τις μακρινές γραμμές
  ανεβαίνοντας κάποτε ψηλά με οξύτητα
  και φορές πιο χαμηλά οι καμπύλες απαλές
  μία μέσα στην άλλη
  στεριές μεγάλες που ένιωσα
  να μυρίζουνε χώμα όπως η νόηση
  Τόσο ήταν αλήθεια
  που πιστά μ’ ακολούθησε το χώμα
  έγινε σε μεριές κρυφές πιο κόκκινο
  και αλλού με πολλές μικρές πευκοβελόνες
  Ύστερα πιο νωχελικά
  οι λόφοι οι κατωφέρειες
  άλλοτε και το χέρι αργό σε ανάπαυση
  τα λαγκάδια οι κάμποι
  και άξαφνα πάλι βράχοι άγριοι και γυμνοί
  δυνατές πολύ παρορμήσεις
  Μια στιγμή που εστάθηκε να στοχαστεί
  κάτι δύσκολο ή κάτι το υψηλό:
  ο Όλυμπος, ο Ταΰγετος
  «Κάτι που να σου σταθεί βοηθός
  και αφού πεθάνεις» είπε
  Και στις πέτρες μέσα τράβηξε κλωστές
  κι απ’ τα σπλάχνα της γης ανέβασε σχιστόλιθο
  ένα γύρο σ’ όλη την πλαγιά τα πλατιά στερέωσε σκαλοπάτια
  Εκεί μόνος απίθωσε
  κρήνες λευκές μαρμάρινες
  μύλους ανέμων
  τρούλους ρόδινους μικρούς
  και ψηλούς διάτρητους περιστεριώνες
  Αρετή με τις τέσσερις ορθές γωνίες
  Κι επειδή συλλογίστηκεν
  ωραία που είναι στην αγκαλιά ο ένας του άλλου
  γέμισαν έρωτα οι μεγάλες γούρνες
  αγαθά σκύψανε τα ζώα μοσκάρια και αγελάδες
  σαν να μην ήτανε στον κόσμο πειρασμός κανένας
  και να μην είχαν γίνει ακόμη τα μαχαίρια
  «Η ειρήνη θέλει δύναμη να την αντέξεις» είπε
  και στροφή γύρω του κάνοντας μ’ ανοιχτές παλάμες έσπειρε
  φλόμους κρόκους καμπανούλες
  όλων των ειδών της γης τ’ αστέρια
  τρυπημένα στο ένα φύλλο τους για σημείο καταγωγής
  και υπεροχή και δύναμη
  
  ΑΥΤΟΣ
  ο κόσμος, ο μικρός, ο μέγας!
  
  Αλλά πριν ακούσω αγέρα ή μουσική
  που κινούσα σε ξάγναντο να βγω
  μιαν απέραντη κόκκινη άμμο ανέβαινα
  με τη φτέρνα μου σβήνοντας την Ιστορία
  πάλευα τα σεντόνια Ήταν αυτό που γύρευα
  και αθώο και ριγηλό σαν αμπελώνας
  και βαθύ και αχάραγο σαν η άλλη όψη τ’ ουρανού
  Κάτι λίγο ψυχής μέσα στην άργιλο
  Τότε είπε και γεννήθηκεν η θάλασσα
  Και είδα και θαύμασα
  Και στη μέση της έσπειρε κόσμους μικρούς κατ’ εικόνα
  και ομοίωσή μου:
  Ίπποι πέτρινοι με τη χαίτη ορθή
  και γαλήνιοι αμφορείς
  και λοξές δελφινιών ράχες
  η Ίος η Σίκινος η Σέριφος η Μήλος
  «Κάθε λέξη κι από’ να χελιδόνι
  για να σου φέρνει την άνοιξη μέσα στο θέρος» είπε
  «Και πολλά τα λιόδεντρα
  που να κρησάρουν στα χέρια τους το φως
  κι ελαφρό ν’ απλώνεται στον ύπνο σου
  και πολλά τα τζιτζίκια
  που να μην τα νιώθεις
  όπως δεν νιώθεις το σφυγμό στο χέρι σου
  αλλά λίγο το νερό
  για να το’ χεις θεό και να κατέχεις τι σημαίνει ο λόγος του
  και το δέντρο μονάχο του
  χωρίς κοπάδι
  για να το κάνεις φίλο σου
  και να γνωρίζεις τ’ ακριβό τ’ όνομα
  φτενό στα πόδια σου το χώμα
  για να μην έχεις πού ν’ απλώσεις ρίζα
  και να τραβάς του βάθους ολοένα
  και πλατύς επάνου ο ουρανός
  για να διαβάζεις μόνος σου την απεραντοσύνη»

Οδ. Ελύτης, Γέννεσις - Άξιον εστί

Έτσι, για να ξέρουμε και τι λέμε

Παραθέτω μια δειγματική σειρά λέξεων ξεκάθαρα Ελληνικών, που με την πρώτη ματιά δείχνουν να είναι Αγγλικές-Γαλλικές κλπ κλπ.....

AFTER = Από το ομηρικό αυτάρ= μετά.
Ο Όμηρος λέει: «θα σας διηγηθώ τι έγινε αυτάρ».

AMEN = λατινικά: amen.
Το γνωστό αμήν προέρχεται από το αρχαιότατο
ή μήν = αληθώς, (Ιλιάδα Ομήρου β291-301), ημέν.  Η εξέλιξη του ημέν είναι το σημερινό αμέ.
BANK = λατινικά pango από το παγιώ, πήγνυμι.
Οι τράπεζες πήραν την ονομασία τους από τα πρώτα 'τραπέζια' (πάγκους>πήγνυμι) της αγοράς.

BAR = λατινικά: barra από το μάρα = εργαλείο σιδηρουργού.

BOSS = από το πόσσις = ο αφέντης του σπιτιού.

BRAVO = λατινικό, από το βραβείο.

BROTHER = λατινικά frater από το φράτωρ.

CARE = από το καρέζω.

COLONIE = από το κολώνεια = αποικιακή πόλη.

DAY = Οι Κρητικοί έλεγαν την ημέρα 'δία'. Και: ευδιάθετος = είναι σε καλή μέρα.

DISASTER = από το δυσοίωνος + αστήρ (κακός οιωνός)

DOLLAR = από το τάλλαρον = καλάθι που χρησίμευε ως μονάδα μέτρησης στις ανταλλαγές.
π.χ. « δώσε μου 5 τάλλαρα σιτάρι ». Παράγωγο είναι το τάλληρο, αλλά και το τελλάρo.

DOUBLE = από το διπλούς - διπλός.

EXIST = λατινικά ex+sisto από το έξ+ίστημι = εξέχω, προέχω.

EXIT = από το έξιτε = εξέλθετε

EYES = από το φάεα = μάτια.

FATHER = από το πάτερ (πατήρ).

FLOWER = λατινικά flos από το φλόος.

FRAPPER = από το φραγκικό hrappan που προέρχεται από το (F)ραπίζω = κτυπώ ( F= δίγαμμα).

GLAMOUR = λατινικό gramo ur από το γραμμάριο. Οι μάγοι παρασκεύαζαν τις συνταγές τους με συστατικά μετρημένα σε γραμμάρια και επειδή η όλη διαδικασία ήταν γοητευτική και με κύρος
το gRamo ur  - το R έγινε L - gLamo ur και πήρε την σημερινή έννοια.

HEART, CORE = από το κέαρ = καρδιά.

HUMOR = από το χυμόρ = χυμός (Στην ευβοϊκή διάλεκτο, όπως αναφέρεται και στον Κρατύλο του Πλάτωνος,
το τελικό ' ς' προφέρεται ως 'ρ'.      Π.χ. σκληρότηρ αντί σκληρότης ).

I = από το εγώ ή ίω, όπως είναι στην βοιωτική διάλεκτο.

ILLUSION = από το λίζει = παίζει.

ΙS = από το είς.

KARAT = εκ του κεράτιον (μικρό κέρας για τη στάθμιση βάρους).

KISS ME = εκ του κύσον με = φίλησέ με (είπε ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη).

LORD = εκ του λάρς. Οι Πελασγικές Ακροπόλεις ονομάζονταν Λάρισσες και ο διοικητής τους
λάρς ή λαέρτης. Όπως: Λαέρτης - πατέρας του Οδυσσέα).

LOVE = λατινικό: love από το 'λάFω'. Το δίγαμμα (F) γίνεται 'αυ' και ' λάF ω' σημαίνει "θέλω πολύ".

MARMELADE = λατινικά melimelum από το μελίμηλον = κυδώνι.

MATRIX = από το μήτρα.

MATURITY = λατινικά: maturus από το μαδαρός= υγρός.

MAXIMUM = λατινικά: maximum από το μέγιστος.

MAYONNAISE = από την πόλη Mayon, που πήρε το όνομά της από το Μάχων = ελληνικό όνομα
και αδελφός του Αννίβα.

ME = από το με.

MEDICINE = λατινικά :medeor από το μέδομαι, μήδομαι = σκέπτομαι, πράττω επιδέξια.
Επίσης:        μέδω = φροντίζω, μεδέων = προστάτης.

MENACE = από το μήνις.

MENTOR = από το μέντωρ.

MINE = από το Μινώαι (= λιμάνια του Μίνωα, όπου γινόταν εμπόριο μεταλλευμάτων.
« Κρητών λιμένες, Μίνωαι καλούμεναι ». ( Διοδ.Σικελ.Ε'84,2).

MINOR = λατινικά : minor από το μινύς = μικρός. Στα επίσημα γεύματα είχαν το μινύθες γραμμάτιον,
ένα μικρό κείμενο στο οποίο αναγραφόταν τι περιελάμβανε το γεύμα. Παράγωγο το menu.

MODEL = από το μήδος= σχέδιο (η ίδια ρίζα με τη μόδα (= moda).

MOKE = από το μώκος = αυτός που χλευάζει.

MONEY = λατινικό: moneta από το μονία = μόνη επωνυμία της Θεάς Ήρας: Ηραμονία.
Στο προαύλιο του ναού της Θεάς στη Ρώμη ήταν το νομισματοκοπείο και τα νομίσματα
έφεραν την παράστασή της, (monetae).

MOTHER = από το μάτηρ, μήτηρ.

MOVE = από το ομηρικό αμείβου = κουνήσου.

MOW = από το αμάω = θερίζω.

NIGHT = από το νύχτα.

NO = λατινικό: non, ne εκ του εκ του νη: αρνητικό μόριο ( νέ τρώει, νέ πίνει ),
ή (νηπενθής = απενθής, νηνεμία = έλλειψη ανέμου.

PAUSE = από το παύση.

RESISTANCE = από το ρά + ίστημι.

RESTAURANT = από το ρά + ίσταμαι = έφαγα και στηλώθηκα.

RESTORATION = λατινικά restauro από το ρά+ίστημι, όπου το ρά δείχνει συνάρτηση, ακολουθία,
π.χ . ρά-θυμος, και ίστημι = στήνομαι.

SERPENT = λατινικά serpo από το έρπω (ερπετό).. H δασεία ( ') προφέρεται ως σ = σερπετό.

SEX = από το έξις. Η λέξη δασύνεται και η δασεία μετατρέπεται σε σίγμα και = s + έξις.

SIMPLE = από το απλούς (η λέξη δασύνεται).

SPACE = από το σπίζω = εκτείνω διαρκώς.

SPONSOR = από το σπένδω = προσφέρω (σπονδή).

TRANSFER = από το τρύω (διαπερνώ) + φέρω. Transatlantic = διαπερνώ τον Ατλαντικό.

TURBO = από το τύρβη = κυκλική ταραχώδης κίνηση.

YES = από το γέ = βεβαίως.

WATER = από το Ύδωρ (νερό), με το δ να μετατρέπεται σε τ.